ຫຼັງສາຍນໍ້າທີ່ເຄີຍໄຫຼຜ່ານຊຸມຊົນຢ່າງສະຫງົບ ກາຍເປັນກະແສນໍ້າຖ້ວມທີ່ພັດພາຄວາມເສຍຫາຍເຂົ້າສູ່ຫຼາຍພື້ນທີ່ ສິ່ງທີ່ປະເຊີນກັບຜົນກະທົບບໍ່ແມ່ນມີພຽງເຮືອນຊານ ແລະ ຊັບສິນຂອງປະຊາຊົນເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງມີຫ້ອງຮຽນ ປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ອຸປະກອນທີ່ຈຳເປັນຕໍ່ການຮຽນຮູ້ຂອງເດັກນ້ອຍ ເມື່ອອາຄານຮຽນບາງຫຼັງຖືກນ້ຳເຊາະເຈື່ອນ ປຶ້ມຮຽນຖືກທຳລາຍ ແລະ ອຸປະກອນການສອນເສຍຫາຍ ຄວາມທ້າທາຍຫຼັງນ້ຳຫຼຸດຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຢຸດຢູ່ພຽງການຟື້ນຟູອາຄານ ແຕ່ຍັງລວມເຖິງການຟື້ນຟູໂອກາດທາງການສຶກສາຂອງນັກຮຽນໃຫ້ກັບຄືນມາອີກຄັ້ງ.
ເຫດການນໍ້າຖ້ວມໃນວັນທີ ທ້າຍເດືອນສິງຫາ 2026 ຜ່ານມາໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຫຼາຍເຂດພາກເໜືອຂອງ ສປປ ລາວ ໂດຍສະເພາະແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ ແລະ ແຂວງອຸດົມໄຊ ຕາມຂໍ້ມູນລາຍງານ ມີສະຖານການສຶກສາຫຼາຍກວ່າ 40 ແຫ່ງໃນສອງແຂວງໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ໃນນັ້ນໂຮງຮຽນປະຖົມກວມຫຼາຍກວ່າເຄິ່ງໜຶ່ງ ຄວາມເສຍຫາຍມີຕັ້ງແຕ່ປຶ້ມແບບຮຽນ ຄູ່ມືຄູ ອຸປະກອນການຮຽນ-ການສອນ ໂຕະຕັ່ງຂອງຄູ ແລະ ນັກຮຽນ ລະບົບໄຟຟ້າ ໄປຈົນເຖິງອາຄານຮຽນທີ່ຈຳເປັນຕ້ອງສ້ອມແປງ ຫຼື ກໍ່ສ້າງຄືນໃໝ່.
ສໍາລັບຄູ ແລະ ນັກຮຽນ ການກັບຄືນສູ່ຫ້ອງຮຽນຫຼັງໄພພິບັດບໍ່ໄດ້ອາໄສພຽງອາຄານທີ່ປອດໄພ ແຕ່ຍັງຕ້ອງມີປຶ້ມຮຽນ ສໍຂຽນ ອຸປະກອນປະກອບບົດຮຽນ ແລະ ສື່ການສອນທີ່ພຽງພໍ ການຂາດແຄນສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ອາດເພີ່ມພາລະໃຫ້ຄູ ແລະ ເຮັດໃຫ້ການຮຽນຮູ້ຂອງນັກຮຽນບໍ່ສາມາດດຳເນີນໄປໄດ້ຢ່າງເຕັມທີ່ ດັ່ງນັ້ນ ການຈັດຫາອຸປະກອນທົດແທນຢ່າງທັນເວລາ ຈຶ່ງເປັນອີກຂັ້ນຕອນສຳຄັນໃນການຟື້ນຟູການສຶກສາຫຼັງໄພພິບັດ ຈາກສະພາບຄວາມເສຍຫາຍດັ່ງກ່າວ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາ ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັບພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອວາງແນວທາງຕອບໂຕ້ສະຖານະການສຸກເສີນ ໂດຍອີງໃສ່ລາຍງານຄວາມເສຍຫາຍຈາກສອງແຂວງ ການປະສານງານຄັ້ງນີ້ ໄດ້ນຳໄປສູ່ການຮ່ວມມືຈາກສາມພາກສ່ວນສຳຄັນ ຄື ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາ ລັດຖະບານອົດສະຕຣາລີ ຜ່ານແຜນງານບີຄວາ (BEQUAL) ແລະ ລັດຖະບານຍີ່ປຸ່ນ ຜ່ານອົງການຮ່ວມມືສາກົນຍີ່ປຸ່ນ (JICA) ການຮ່ວມແຮງຄັ້ງນີ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນວ່າ ການຟື້ນຟູການສຶກສາຫຼັງໄພພິບັດ ຈຳເປັນຕ້ອງອາໄສທັງການວາງແຜນຂອງພາກລັດ ການສະໜັບສະໜູນຈາກຄູ່ຮ່ວມມື ແລະ ການປະສານງານຢ່າງໃກ້ຊິດກັບພື້ນທີ່ທີ່ປະສົບໄພ.
ໃນການຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຮີບດ່ວນ ລັດຖະບານອົດສະຕຣາລີ ໄດ້ສະໜອງປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ອຸປະກອນການສຶກສາຈຳນວນຫຼາຍ ເພື່ອທົດແທນສິ່ງທີ່ເສຍຫາຍຈາກນ້ຳຖ້ວມ ປຶ້ມແບບຮຽນຈຳນວນ 3.651 ຫົວ ສຳລັບນັກຮຽນຊັ້ນ ປ1-ປ5 ປະກອບມີວິຊາຫຼັກ ເຊັ່ນ: ພາສາລາວ ວິທະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ລວມທັງພາສາອັງກິດ ນອກຈາກປຶ້ມແບບຮຽນແລ້ວ ອົດສະຕຣາລີຍັງສະໜອງປຶ້ມຂຽນ 6.550 ຫົວ ສຳລັບນັກຮຽນ ແລະ ຄູ ສໍດຳ 6.330 ກ້ານ ປຶ້ມນິທານ ແລະ ປຶ້ມແບບເຝິກຫັດເກືອບ 900 ຫົວ ໂປສະເຕີການສຶກສາຫຼາຍກວ່າ 500 ແຜ່ນ ພ້ອມດ້ວຍອຸປະກອນກີລາ ເຊັ່ນ ໝາກກະຕໍ້ ບານເຕະ ບານສົ່ງ ແລະ ຊຸດອຸປະກອນກີລາແບດມິນຕັນ ອຸປະກອນເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ຊ່ວຍທົດແທນສິ່ງຂອງທີ່ສູນເສຍໄປ ແຕ່ຍັງຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນການຈັດກິດຈະກຳການຮຽນຮູ້ ແລະ ກິດຈະກຳກີລາຂອງນັກຮຽນ.
ຂະນະດຽວກັນ ລັດຖະບານຍີ່ປຸ່ນ ຜ່ານ JICA ໄດ້ສະໜອງປຶ້ມແບບຮຽນວິຊາຄະນິດສາດຊັ້ນປະຖົມຈຳນວນ 2.692 ຫົວ ສຳລັບນັກຮຽນຊັ້ນ ປ1-ປ5 ໃນໂຮງຮຽນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ການສະໜັບສະໜູນດ້ານປຶ້ມຄະນິດສາດນີ້ ມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ການທົດແທນສື່ການຮຽນທີ່ເສຍຫາຍ ແລະ ຊ່ວຍໃຫ້ຄູສາມາດສືບຕໍ່ສອນຕາມຫຼັກສູດໄດ້.
ການສະໜັບສະໜູນຈາກສອງປະເທດ ຈຶ່ງມີລັກສະນະເສີມກັນຢ່າງຊັດເຈນ: ອົດສະຕຣາລີຊ່ວຍຈັດຫາປຶ້ມແບບຮຽນຫຼາຍວິຊາ ແລະ ອຸປະກອນທີ່ຈຳເປັນຕໍ່ການຮຽນ-ການສອນ ສ່ວນຍີ່ປຸ່ນຊ່ວຍສະໜອງປຶ້ມຄະນິດສາດສຳລັບນັກຮຽນປະຖົມ ເມື່ອການຊ່ວຍເຫຼືອດັ່ງກ່າວປະສານກັບການກຳນົດຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ການຈັດສັນຂອງກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາ ຈຶ່ງຊ່ວຍໃຫ້ຊັບພະຍາກອນທີ່ມີຢູ່ ຕອບໂຈດຄວາມຕ້ອງການຂອງໂຮງຮຽນທີ່ປະສົບໄພໄດ້ດີຂຶ້ນ.
ການຮ່ວມມືຄັ້ງນີ້ ບໍ່ໄດ້ຈຳກັດຢູ່ການມອບປຶ້ມ ຫຼື ອຸປະກອນການສຶກສາເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງສະທ້ອນເຖິງການຮ່ວມມືທີ່ເຊື່ອມໂຍງລະຫວ່າງການວາງແຜນ ການລະດົມຊັບພະຍາກອນ ແລະ ການຟື້ນຟູການຮຽນການສອນໃນພື້ນທີ່ ພາກລັດມີບົດບາດໃນການປະເມີນຄວາມເສຍຫາຍ ກຳນົດຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ປະສານການຊ່ວຍເຫຼືອ ຄູ່ຮ່ວມມືສາກົນຊ່ວຍເພີ່ມຊັບພະຍາກອນທີ່ຈຳເປັນ ສ່ວນໂຮງຮຽນ ແລະ ພາກສ່ວນໃນທ້ອງຖິ່ນ ສາມາດນຳການຊ່ວຍເຫຼືອໄປໃຊ້ໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດໂດຍກົງຕໍ່ຄູ ແລະ ນັກຮຽນ ເຊິ່ງພິທີມອບ-ຮັບ ການຊ່ວຍເຫຼືອຄັ້ງນີ້ ຈັດຂຶ້ນໃນວັນທີ 13 ຕຸລາ 2026 ມີທ່ານ ໄມໂຄ ຄາຣີ ເລຂາເອກສະຖານທູດອົດສະຕຣາລີປະຈຳລາວ ແລະ ທ່ານ ໂຄເບ ໂນບູຢູກິ ຮອງຫົວໜ້າ JICA ປະຈຳລາວ ໄດ້ຮ່ວມມອບອຸປະກອນການສຶກສາໃຫ້ແກ່ທ່ານ ວິໄລພອນ ພົມມະຫາໄຊ ຫົວໜ້າຫ້ອງການກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາ ແລະ ພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງ ເຂົ້າຮ່ວມ.
ທ່ານ ວິໄລພອນ ພົມມະຫາໄຊ ກ່າວວ່າ: ພາຍຫຼັງນໍ້າຫຼຸດລົງ ສະຖານການສຶກສາທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໄດ້ດຳເນີນການອະນາໄມ ແລະ ສ້ອມແປງເບື້ອງຕົ້ນ ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດກັບມາຮຽນໄດ້ ແນວໃດກໍຕາມ ອາຄານຮຽນບາງຫຼັງທີ່ຖືກນ້ຳເຊາະເຈື່ອນຍັງຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ເວລາໃນການສ້ອມແປງ ຫຼື ກໍ່ສ້າງຄືນ ໃໝ່ ພະແນກສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາຂອງທັງສອງແຂວງ ຈຶ່ງໄດ້ປະສານກັບຄະນະກຳມະການຄຸ້ມຄອງໄພພິບັດຂັ້ນແຂວງ ເພື່ອປະເມີນຄວາມເສຍຫາຍ ແລະ ສ້າງແຜນຟື້ນຟູຫຼັງໄພພິບັດ ສະເໜີໃຫ້ອົງການປົກຄອງຂັ້ນແຂວງພິຈາລະນາບັນຈຸເຂົ້າໃນແຜນຟື້ນຟູຂອງທ້ອງຖິ່ນ ພ້ອມນີ້ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາ ໄດ້ນຳໃຊ້ທຶນສຸກເສີນຈາກກອງທຶນຮ່ວມສາກົນເພື່ອການສຶກສາ ໄລຍະ 3 (GPE3) ເພື່ອກໍ່ສ້າງອາຄານຮຽນໂຮງຮຽນປະຖົມນາເຕີຍ ເມືອງນ້ຳທາ ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ ພ້ອມກັນນີ້ ທ່ານໄດ້ສະແດງຄວາມຂອບໃຈຕໍ່ລັດຖະບານອົດສະຕຣາລີ ແລະ JICA ທີ່ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນວຽກງານການສຶກສາລາວຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເຖິງແມ່ນຈະປະເຊີນກັບໄພພິບັດທາງທຳມະຊາດ ແຕ່ການສຶກສາກໍຕ້ອງສືບຕໍ່ດຳເນີນໄປ.
ທ່ານ ໄມໂຄ ຄາຣີ ກ່າວວ່າ: ການສະໜອງອຸປະກອນການຮຽນທີ່ຈໍາເປັນໃຫ້ແກ່ໂຮງຮຽນທີ່ປະສົບໄພ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການຮ່ວມມືລະຫວ່າງອົດສະຕຣາລີ ແລະ ສປປ ລາວ ເພື່ອເສີມສ້າງການເຂົ້າເຖິງການສຶກສາຂັ້ນພື້ນຖານທີ່ມີຄຸນນະພາບ ການຊ່ວຍເຫຼືອນີ້ມີເປົ້າໝາຍເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບຕໍ່ການຮຽນ-ການສອນ ສະໜັບສະໜູນຄູ ແລະ ຊ່ວຍໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດສືບຕໍ່ຮຽນໄດ້ໃນໄລຍະຟື້ນຟູ.
ທ່ານ ໂຄເບ ໂນບູຢູກິ ກ່າວວ່າ: JICA ມີຄວາມຍິນດີທີ່ໄດ້ຮ່ວມສະໜັບສະໜູນຂະແໜງການສຶກສາ ວິທະຍາສາດ ແລະ ກີລາ ໃນການຮັບມືກັບໄພນ້ຳຖ້ວມ ຜ່ານການມອບປຶ້ມຄະນິດສາດໃຫ້ແກ່ນັກຮຽນປະຖົມໃນທຸກລະດັບຊັ້ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ການສະໜອງປຶ້ມທົດແທນຈະຊ່ວຍໃຫ້ຄູສາມາດຈັດການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້າເຖິງບົດຮຽນໄດ້ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເຖິງແມ່ນວ່າການມອບປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ອຸປະກອນການສຶກສາຈະບໍ່ສາມາດລຶບລ້າງຄວາມເສຍຫາຍທັງໝົດທີ່ເກີດຈາກໄພນ້ຳຖ້ວມໄດ້ໃນທັນທີ ແຕ່ການຊ່ວຍເຫຼືອທີ່ຕອບສະໜອງຕໍ່ຄວາມຕ້ອງການຢ່າງກົງຈຸດ ສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ໂຮງຮຽນຟື້ນຕົວໄດ້ໄວຂຶ້ນ ແລະ ຫຼຸດພາລະທີ່ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຕ້ອງແບກຮັບຫຼັງໄພພິບັດ.
ການປະສານງານລະຫວ່າງກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາ ລັດຖະບານອົດສະຕຣາລີ ແລະ ລັດຖະບານຍີ່ປຸ່ນ ຈຶ່ງເປັນຕົວຢ່າງຂອງການຮ່ວມມືທີ່ນຳເອົາຄວາມຕ້ອງການຂອງພື້ນທີ່ມາເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ ແລະ ນຳຊັບພະຍາກອນມາຊ່ວຍຟື້ນຟູການຮຽນຮູ້ຂອງເດັກນ້ອຍ ເມື່ອພາກລັດສາມາດປະເມີນ ແລະ ວາງແຜນໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ ຂະນະທີ່ຄູ່ຮ່ວມມືສາກົນໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນຕາມຄວາມຈຳເປັນ ໂອກາດທີ່ເດັກຈະກັບຄືນສູ່ຫ້ອງຮຽນກໍຍ່ອມມີຫຼາຍຂຶ້ນ ສິ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງການຟື້ນຟູຫຼັງໄພພິບັດ ຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນພຽງການສ້ອມແປງສິ່ງປຸກສ້າງ ຫຼື ຈັດຫາສິ່ງຂອງທົດແທນ ແຕ່ແມ່ນການຮັກສາໃຫ້ການຮຽນຮູ້ຂອງເດັກດຳເນີນຕໍ່ໄປ ເພາະທຸກປຶ້ມທີ່ກັບຄືນສູ່ມືນັກຮຽນ ທຸກອຸປະກອນທີ່ກັບຄືນສູ່ຫ້ອງຮຽນ ແລະ ທຸກໂອກາດທີ່ຄູສາມາດສອນຕໍ່ໄດ້ ລ້ວນເປັນກ້າວສຳຄັນໃນການຟື້ນຟູອະນາຄົດຂອງເດັກລາວ ນີ້ຄືຄວາມໝາຍຂອງການຮ່ວມມືທີ່ບໍ່ໄດ້ມອບພຽງອຸປະກອນ ແຕ່ຍັງຮ່ວມກັນປົກປ້ອງສິ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດຢ່າງໜຶ່ງຂອງສັງຄົມ ນັ້ນຄື ສິດໃນການຮຽນຮູ້ ແລະ ອະນາຄົດຂອງເດັກທຸກຄົນ.
